Zakład Europeistyki

Kierunki badań

Zakład Europeistyki bada współczesną transformację Unii Europejskiej oraz państw członkowskich w warunkach rosnących napięć geopolitycznych i postępującej polaryzacji społeczeństw. Zespół prowadzi badania na trzech poziomach. Po pierwsze, analizuje procesy zachodzące w instytucjach unijnych oraz dynamikę polityczną między instytucjami, obejmując zarówno polityki wewnętrzne, jak i zewnętrzne UE, ze szczególnym uwzględnieniem sporów o reformę instytucjonalną, rosnącego znaczenia bezpieczeństwa i obronności oraz napięć wynikających z konfliktu między integracją, suwerennością państw członkowskich i legitymizacją toczących się procesów politycznych. Po drugie, bada dynamikę polityk publicznych w państwach członkowskich, w tym spory o integrację europejską, reakcje na kryzysy gospodarcze, migracyjne i bezpieczeństwa oraz ich wpływ na systemy partyjne i poziom polaryzacji politycznej. Po trzecie, analizuje zmiany w porządku międzynarodowym oraz rolę zarówno samej Unii Europejskiej, jak i innych organizacji międzynarodowych (głównie NATO i ONZ) oraz państw sąsiadujących z Unią, takich jak Ukraina, Turcja czy Wielka Brytania, prowadząc badania nad strategiami państw średnich i regionalnych mocarstw wobec kryzysu liberalnego ładu międzynarodowego oraz nad relacjami UE–UK po wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa z Unii.

Szczegółowe tematy badawcze

• Pomiędzy polityzacją a legitymizacją: transnarodowy dyskurs polityczny na temat reformy instytucjonalnej Unii Europejskiej.
• Konstruowanie zmiany polityki: w jaki sposób przedsiębiorcy polityczni wykorzystują wielopoziomowe czynniki kontekstowe do wprowadzania zmian w polityce zagranicznej Unii Europejskiej?
• Dynamika partii politycznych w Unii Europejskiej – wpływ konfliktów wokół integracji, rozszerzenia i bezpieczeństwa na system partyjny oraz na legitymizację projektu europejskiego.
• Postawy wyborców wobec zasady degresywnej proporcjonalności w wyborach do Parlamentu Europejskiego.
• Niemcy i Francja w (post)pandemicznej Unii Europejskiej – współpraca, konflikty i rola tandemu w kształtowaniu polityki zagranicznej i obronnej UE.
• Władza i odpowiedzialność w czasach przełomu: normatywne i materialne dynamiki w relacjach niemiecko‑polskich od 2022 roku – badanie przesunięć siły, przywództwa i solidarności w polityce bezpieczeństwa.
• Polityka zagraniczna i bezpieczeństwa Polski (w tym badania nad odstraszaniem nuklearnym)
• Relacje NATO–Unia Europejska i ich rola we współkształtowaniu europejskiego systemu bezpieczeństwa, podział zadań i napięcia między autonomią strategiczną UE a filarem natowskim.
• Rosnąca asertywność geopolityczna Turcji a kształtujący się nowy ład międzynarodowy.
• Procesy strategiczne w organizacjach międzynarodowych i państwa narodowych
• Polska dyplomacja kulturalna w stosunkach polsko‑holenderskich w okresie zimnej wojny – między budowaniem mostów a legitymizacją reżimu komunistycznego.

Realizowane granty

• EUDIS, Pomiędzy polityzacją a legitymizacją: transnarodowy dyskurs polityczny na temat reformy instytucjonalnej Unii Europejskiej, kierownik: K. Borońska-Hryniewiecka (NCN OPUS 29); https://www.ncn.gov.pl/sites/default/files/listy-rankingowe/2025-03-17-mmatyB0da2/streszczenia/645244-pl.pdf
• ENTRE, Konstruowanie zmiany polityki: W jaki sposób przedsiębiorcy polityczni wykorzystują wielopoziomowe czynniki kontekstowe i polityczne do wprowadzania zmian w polityce zagranicznej Unii Europejskiej?, kierownik: M. Sus, (NCN OPUS 28); https://projekty.ncn.gov.pl/opisy/634332-en.pdf
• Stosunek wyborców wybranych państw UE do zasady degresywnej proporcjonalności używanej w wyborach do Parlamentu Europejskiego, kierownik: T. Zając (NCN PRELUDIUM 24)
• Władza i odpowiedzialność w czasach przełomu: dynamiki normatywne i materialne w relacjach niemiecko‑polskich od 2022 roku, kierownik: M. Sus (Polsko‑Niemiecka Fundacja na rzecz Nauki, grant 100-2026-01023 (w kooperacji z Global Public Policy Institute (GPPi)) – szczegóły (PDF, 103 KB).

Publikacje

• Borońska-Hryniewiecka K. & Kotýnek Krotký, J. (2026) Towards a Consultative Union? Unpacking Parliamentary Stances on Citizen Participation in EU Policy-Making. JCMS: Journal of Common Market Studies, [online first]. https://doi.org/10.1111/jcms.70121.
• Borońska-Hryniewiecka, K., & Sus, M. (2026). The illusion of convergence? Exploring the patterns of (de-) politicisation of Russia’s war against Ukraine in the European Parliament. Journal of European Integration, 48(2), 209–227. https://doi.org/10.1080/07036337.2026.2619425
• Borońska-Hryniewiecka, K., & Kotýnek Krotký, J. (2025). Easier said than done: the European Parliament’s entrepreneurs in the treaty change discourse. West European Politics, [online first]. https://doi.org/10.1080/01402382.2025.2557032
• Fiszer, J. M. (2025) Polska wobec euroatlantyckich aspiracji Ukrainy. Analiza historyczno-systemowa, Dom Wydawniczy ELIPSA, Warszawa.
• Fiszer, J. M. (2024). Perspektywy renesansu Trójkąta Weimarskiego i jego działalność po agresji Rosji na Ukrainę. Polityka i Społeczeństwo, 3(22), 44–83. DOI: 10.15584/polispol.2024.3.5.
• Chojan, A. & Wodka K. (2024). „Strategiczne sprzeczności. Relacje polsko‑rosyjskie w latach 2005–2007”. Studia Polityczne, 52(2). https://doi.org/10.35757/STP.2024.52.2.06
• Martill, B., & Sus, M. (2025). Winds of change? Neoclassical realism, foreign policy change, and European responses to the Russia-Ukraine War. The British Journal of Politics and International Relations, 27(4), 1129-1152. https://doi.org/10.1177/13691481241280170
• Michaels, E., & Sus, M. (2024). (Not) Coming of age? Unpacking the European Union’s quest for strategic autonomy in security and defence. European Security, 33(3), 383–405. https://doi.org/10.1080/09662839.2024.2376603
• Sus, M. (2025). Status seeking in crises: Poland’s leadership aspirations and the response to the Russian war in Ukraine. The British Journal of Politics and International Relations, 27(4). DOI: 10.1177/13691481251329767.
• Sus, M. & Hofmann, S. (2026). The dynamics of organisational overlap in European security: EU, NATO and the politics of interorganizational cooperation. W: M. Knodt, N. Chaban, O. Costa, P. Müller (red.), The Routledge Handbook of European Union Politics. Abingdon: Routledge.
• Wodka, J. (2024). Strategiczne sprzeczności. Relacje polsko‑rosyjskie w latach 2005–2007. Studia Polityczne, 52(2), 55–71.
• Żelichowski, R. (2025). Rewolucja niejedno ma imię. Uwagi na marginesie książki Davida Van Reybroucka. Studia Polityczne, 53(4), 273–290.
• Żelichowski, R. (2025). Działalność Konsulatu Generalnego Stanów Zjednoczonych w Warszawie we wrześniu 1939 roku. Raport konsula Johna Kera Davisa. Facta Simonidis, 18(2), 245–263. https://doi.org/10.56583/fs.2870.

Efektem prowadzonych badań naukowych tak w aspekcie teoretycznym, jak i utylitarnym będą publikacje zwarte, artykuły i studia, raporty z badań oraz ekspertyzy, które będą miały duże znaczenie dla rozwoju nauk o polityce i administracji w Polsce oraz dla polskiej polityki międzynarodowej.

Archiwum Biuletynu Analiz i Opinii