Zakład Studiów nad Niemcami

Kierunki badań

Na bieżąco monitorowana i komentowana sytuacja w krajach obszaru języka niemieckiego, ze szczególnym uwzględnieniem sytuacji w Niemczech i w Austrii i stosunków Polski z tym krajami.

Ponadto prowadzone są badania w odniesieniu do takich zagadnień jak polityka Austrii (neutralność, austriacka scena polityczna i miejsce na niej radykalnej prawicy). Odnośnie do mniejszości narodowych w obszar zainteresowania zakładu wchodzić będzie historia i aktualne zagadnienia wybranych mniejszości narodowych w Niemczech i Polsce. W historyczno-socjologicznej perspektywie badana będzie polityka RFN wobec mniejszości niemieckich w Europie. Z obszaru historycznego analizowane będą polityka wewnętrzna i zagraniczna Polski w latach PRL i pierwszych latach transformacji ustrojowej, okupacja niemiecka podczas II wojny światowej, oraz „Ziemie Odzyskane”.

Szczegółowe tematy badawcze

• Austria jako państwo neutralne wobec wojny;
• Austria: FPÖ – skrajna prawica jako koalicjant i opozycja;
• Niemcy i Polska. Monitorowanie aktualnych wydarzeń w obszarze relacji polsko-niemieckich i polityki niemieckiej oraz problematyki mniejszości niemieckiej w Polsce.
• Polityka wewnętrzna i zagraniczna Polski do 1989;
• Polityka zagraniczna Polski 1989-1992;
• Polityki rządów RFN wobec mniejszości niemieckich w Europie: od ery Helmuta Kohla do ery Olafa Scholza;
• Polityka okupacyjna III Rzeszy Niemieckiej na ziemiach polskich 1939-1945;
• Położenie społeczno-instytucjonalne Sinti i Romów po ponownym zjednoczeniu Niemiec;
• Tatarzy polscy, zagadnienia tożsamościowe;
• Przeobrażenia ziem nowych/ Ziem Odzyskanych w wymiarze biograficznym.

Realizowane granty

• Polityka zagraniczna Polski w latach 1989-1992, kier. prof. W. Jarząbek (NCN OPUS 23);
• The formation of modern Austrian nation, kier. dr P. Andrzejewski (MNiSW Doskonała nauka – Wsparcie monografii naukowych);
• Tożsamość narodowa dzieci z mieszanych małżeństw polsko-niemieckich, kier. prof. P. Madajczyk (Polsko-Niemiecka Fundacja na rzecz Nauki);
• Kłopotliwy sojusznik? PRL i RP w politycznych strukturach Układu Warszawskiego w latach 1980–1991, kier. prof. W. Jarząbek (MNiSW Doskonała nauka – Wsparcie monografii naukowych);
• Pamięć o obozach dla ludności niemieckiej w powojennej Polsce, kier. prof. P. Madajczyk (Centrum Badań Mniejszości Niemieckiej w Opolu).

Publikacje

• P. Madajczyk, M. Lemańczyk, P. Popieliński, The Politics, Memory, and Commemoration of the Postwar Camps for Germans in Poland (1945-1949): Breaking the Conspiracy of Silence Routledge, Londyn 2026.
• P. Madajczyk, M. Lemańczyk, K. Schöll-Mazurek, Children of German-Polish Relationships: Identity and Nationality, Routledge, Londyn 2024.
• W. Jarząbek, „S’échapper vers l’ouest ? La Pologne en quête de nouvelles alliances, 1989-1991“ (DOI 10.3917/ri.196.0081) w: Relations Internationales, 2024 (n° 196),  ISSN 0335-2013,. dostępny on line: https://www.cairn.info/revue-relations-internationales-2023-4-page-81.htm.
• R. Traba, Historia (nie) na sprzedaż, Wydawnictwo Austeria, Kraków 2024.
• P. Andrzejewski, The Formation of the Modern Austrian Nation: Theory of Nation Formation nd Nation-Building Policies of Austria after 1945, Peter Lang Publishing Group, Berlin 2024.
• P. Madajczyk, The Biographical Landscapes of Raphael Lemkin, Routledge, Londyn 2023.